Sınıf Düzenini Bozan Öğrenciler İçin Neler Yapılabilir?

Sınıf düzeni, etkili bir öğrenme ortamının temel taşlarından biridir. Ancak bazen öğrencilerin davranışları sınıfın genel akışını olumsuz etkileyebilir. Bu durumda öğretmenler, hem öğrencilerin bireysel ihtiyaçlarını karşılamak hem de sınıf düzenini sağlamak için stratejik ve yenilikçi yöntemlere başvurmalıdır. 

İşte sınıf düzenini bozan öğrenciler için uygulanabilecek etkili yöntemler ve bu süreci kolaylaştıran dijital araçlar hakkında kapsamlı bir rehber.


1. Pozitif İletişim ve Empati Kurma

Öğrencilerin davranışlarının altında yatan nedenleri anlamak, etkili bir çözüm için ilk adımdır. Empati kurarak, öğrencinin neden bu şekilde davrandığını anlamaya çalışabilirsiniz. Belki dikkat çekmek, belki de bir sorunu ifade etmek için bu yolu seçmiş olabilir.

Birebir Konuşma: Öğrenciyle birebir konuşarak, davranışlarının etkilerini ve alternatif yolları tartışabilirsiniz. Bu, öğrenciye kendisini ifade etme şansı verir.

Aktif Dinleme: Öğrenciyi dikkatlice dinleyerek ona değer verdiğinizi gösterebilirsiniz. Bu, genellikle olumlu bir tepkiyle karşılanır.


2. Sınıf Kuralları ve Beklentiler, Sessizlik Sinyalleri, Ritüeller

Açık ve net sınıf kuralları belirlemek, öğrencilerin neyin kabul edilebilir olduğunu anlamalarını sağlar.

Kuralların Oluşturulması: Kuralları öğrencilerle birlikte belirlemek, onların bu kurallara bağlılık hissetmesini sağlar.

Doğal Sonuçlar: Kuralları ihlal eden davranışların sonuçlarını önceden belirlemek ve tutarlı bir şekilde uygulamak önemlidir. Örneğin, ek bir görev ya da rehberlik konuşması gibi sonuçlar etkili olabilir. Bu aşamada aşağıda tavsiye edilen sanal sınıf uygulamalarından biri olan Siyosis - Digital Sınıf uygulamasını kullanabilirsiniz. 

Kuralları belirledikten sonra kurallarla ilgili puanları sisteme ekleyebilirsiniz.

Sessizlik Sinyalleri : Sınıf içinde belirli bir işaret (örneğin el kaldırma ya da bir çan sesi) kullanarak öğrencilerin dikkatini toplayabilirsiniz. Resepsiyonlarda kullanılanlara benzer bir zil fazlasıyla işinizi görebilir. Sınftaki gürültü seviyesi arttığında ya da öğrencinin konuya dikkatini vermesi gereken bir anda bu zil çalınarak önemli bir şeylerin olduğu öğrencilere hissettirilebilir. Bu zili kullanırken yapmamanız gereken önemli hatalar; zilin gereksiz yere ve çok sık kullanımı olacaktır. Bu şekilde bir kullanım öğrencilerin zile karşı duyarsızlaşmalarına neden olacaktır.

Ritüeller : Ritüeller önemlidir. Öğretmen sınıfa girdiğinde öğrencilerin ayağa kalkması, sınıfa özel bir selamlaşma ritüelinin olması, belirli günlerde aksatmadan yapılan oyunlar ya da etkinlikler, ödevsiz gün v.b. olabilir. Burada önemli olan bu ritüeller aracılığı ile sınıfın bir aile gibi hissettirilmesi, öğrencilere sınıfa karşı aidiyet duygusunun verilmesidir.

3. Ödüllendirme ve Teşvik Sistemleri

Öğrencilerin olumlu davranışlarını teşvik etmek, sınıf düzenini sağlamanın etkili yollarından biridir.

Pozitif Pekiştirme: Olumlu davranışları vurgulayarak öğrencileri teşvik edin. Küçük ödüller ya da övgüler, motivasyonu artırabilir.

Siyosis Puanlama Sistemi: Siyosis uygulamasındaki puanlama sistemi, bu süreci dijital bir boyuta taşıyor. Öğrenciler, belirlenen olumlu veya olumsuz davranışlardan puan alarak ödüllendirilebilir ya da cezalandırılabilir. Bu sistem aynı zamanda öğrenci velilerine anında bildirim göndererek aileleri de sürece dahil eder. Aşağıda daha detaylı anlatılacaktır.

SiyoKartlar: Puanların dışında siyokartları kullanarak etkili bir sınıf sistemi kurabilirsiniz. Siyokart örneklerini siyosis materyaller sayfasından inceleyebilirsiniz. Siyokartları siyosis üzerinden verdiğiniz dijital puanların yanında ya da ayrı olarak öğrencilerinize verebilirsiniz. Olumlu davranışlarda bu kartlardan öğrencilerinize vererek kartları biriktirmelerini sağlayabilirsiniz. Bu hem sınıf yönetiminizi kolaylaştıracak hem de çok uygun fiyatlı sihirli bir ödülünüz olacak...

Sonraki aşamada bu kartları tuvalate gitmek, boş a4 kağıt istemek, peçete ve ıslak mendil v.b. ürünler için kullanabilirsiniz. Örneğin öğrencileriniz tuvalate gitmek istediklerinde ders sırasında sınıfın dikkatini dağıtmadan belirlediğiniz miktardaki siyokartı masanın üzerine bırakıp çıkabilir. Bu sistem ilk kullanmaya başladığınızda öğrenciler tarafından biraz abartılabilir ama buna müsaade edin. İlerleyen zamanlarda kartların boşa kullanılmaması gerektiğini anlayacaklar ve sadece gerçekten  ihtiyaçları olduğunda kullanmaya başlayacaklardır. Sınıf seviyesine göre 1,2,3 kart gibi kart sınırını yükseltebilirsiniz.


4. Dikkat Dağıtıcıları Azaltma

Bazı durumlarda, öğrencilerin davranışlarının sebebi dikkat dağınıklığı olabilir.

Oturma Düzeni: Sorunlu davranışlar gösteren öğrencinin oturma düzenini değiştirmek, bu davranışları engelleyebilir.

Dersin Akışını Değiştirme: Ders sırasında aktiviteleri çeşitlendirmek, öğrencilerin ilgisini canlı tutar ve dikkat dağınıklığını azaltır. sınıf içi etkileşimli oyunlar, sınıf oyunları özellikle dikkati çok çabuk dağılan öğrenciler için etkili olacaktır. Bu tür oyunlara siyosis oyunlar bölümünden ulaşabilirsiniz.

Ders esnasında öğrencilerin dikkatinin dağılmaması için sadece ders araç gereçlerinin sıranın üzerinde bulundurulmasına izin verilmelidir. Kalemlikler de bunlara dahildir. Kalemliklerin içine koyulabilecek oyuncak türü malzemeler öğrencinin dikkatinin dağılmasına ve sınıf içi düzenin bozulmasına neden olabilecektir. Dersin niteliğine, etkinliğin özelliğine göre neye ihtiyaç varsa sadece o malzemeler sıranın üzerinde bulundurulmalıdır. Ayrıca ders bitiminde tüm malzemelerin sıranın üzerinden kaldırılması, sıraların üzerinin boş bırakılması, mümkünse çantalara kaldırılması iyi olacaktır. Bu alışkanlığı birinci sınıftan itibaren edinen öğrenciler ileride daha düzenli ve kurallara uyan öğrenciler olmaktadırlar.


5. Dijital Araçların Entegrasyonu: Siyosis Uygulaması

Modern sınıflarda dijital araçların kullanımı, sınıf yönetimini büyük ölçüde kolaylaştırır. Siyosis uygulaması, sınıf düzenini sağlamada öğretmenlere çok yönlü bir çözüm sunar.


Puanlama Sistemi ve Bildirimler

Siyosis’te öğrenciler, önceden tanımlanmış olumlu ya da olumsuz davranışlara göre puan alırlar. Örneğin:

Olumlu Davranışlar: Grup çalışmalarında iş birliği, sessizce ders dinleme, arkadaşlarına yardım etme, derse katılma, örnek davranış.

Olumsuz Davranışlar: Sınıfta konuşma, öğretmeni dinlememe, arkadaşlarına saygısızlık.

Bu puanlar, hem öğrencinin motivasyonunu artırır hem de velilere çocuklarının davranışları hakkında anlık bilgi verilmesini sağlar.

Burada da dikkat edilmesi gereken nokta hem olumlu hem de olumsuz puanlar için dozun iyi ayarlanmasıdır. Önceliğiniz olumlu davranışları pekiştirmek olmalıdır. Gerekmedikçe olumsuz puan vermekten sakınmalısınız. Puanları verirken sınıfça aldığınız kurallara atıfta bulunmalı ve daha önceden sınıfça belirlediğiniz bu kurallara dayanarak puan vermelisiniz. Yeni bir durum ile karşılaştığınızda kararı sınıf ile birlikte vermeli ve aldığınız kararı gerekçeleri ile açıklayıp becerilere eklemelisiniz. Bu durumda puanı siz vermiyorsunuz öğrenci ortak alınan kurallara uymadığı için vermek zorunda kalıyorsunuz. Puanı verirken "Bu puanı verdiğim için çok üzgünüm ama sınıfımızda beraber kararlaştırdığımız kurallara uymamız gerekiyor." şeklinde ifadeler kullanabilirsiniz. Bu şekilde bir yöntem kullanılması öğrenci ile aranızdaki sevgi bağını da zedelemeyecektir.

Sistemde bulunan Beceri Panosu (Sınıf Ekranı) olabildiğince akıllı tahtada açık tutulmalıdır. Öğrenciler, bu ekrandan puanlarını, ders sürelerini takip edecekler. Gerektiğinde sizin izninizle kendilerine puan verecekler. Puan verirken kullanılan ses efektleri ile verilen puanın değerini daha da fazla önemseyecekler. Bu şekilde aktif bir kullanım sistemin başarı oranını daha da yükseltecektir.

Sanal Karakterler ve Evcil Hayvanlar

Öğrenciler, kazandıkları puanlarla sanal karakterlerini ve evcil hayvanlarını geliştirebilir. Bu sistem, öğrencilerde sorumluluk bilinci oluştururken aynı zamanda derslere olan ilgiyi artırır.


Sınıf Marketi

Öğrenciler, puanlarını kullanarak öğretmen tarafından sınıf marketine eklenen ürünlerden istediklerini satın alabilir. Bu ürünler arasında sanal materyaller, oyuncaklar, ders araç gereçleri ya da sınıf içi avantajlar yer alabilir.


Alışkanlık Ormanı Modülü

Olumlu davranışları teşvik etmek ve kötü alışkanlıklardan kurtulmak için Alışkanlık Ormanı modülü kullanılabilir. Öğrenci, belirlediği bir hedef için bir fidan satın alır ve bu hedefi gerçekleştirdikçe fidanını sular. Süre sonunda büyüyen ağaçlar, sınıf ormanına eklenir. Bu yöntem, hem bireysel hem de toplumsal sorumluluğu pekiştirir.


6. Ödevlerin Önemi ve Dikkat Edilmesi Gerekenler


Öğretmenler tarafından bilinçli ve dengeli bir şekilde verilen ödevler, öğrencilerin okula olan motivasyonunu artırabilir. Ancak, ödevlerin, sınıftaki ortalama öğrencilerin 20-30 dakika içinde tamamlayabileceği şekilde olması gerekmektedir. Aksi halde, okula karşı isteksiz olan öğrenciler için ödevler bir yük haline gelebilir. Aşırı ödev verilmesi, bu öğrencilerin isteksizliklerini daha da artırarak okula karşı olumlu tutumlarını olumsuz etkileyebilir. Bu durum, öğrencinin sınıf düzenini bozmasına ve diğer öğrenciler için de sorun yaratmasına neden olabilir. Sonuç olarak, dersin işlenişi ve sınıfın huzuru olumsuz etkilenir.


Öğrencilerin okula karşı olumlu tutumlarını sürdürebilmeleri ve derse karşı ilgilerinin artması için verilen ödevler mutlaka kontrol edilmelidir. Sadece ödev vermiş olmak için ödev verilmemelidir. Ayrıca, sınıftaki bireysel farklılıklar göz önünde bulundurularak, öğrencilerin yeteneklerine uygun farklı ödevler hazırlanabilir. Bu tür ödevler, öğrencilerin kendine güvenini artıracaktır. Unutulmamalıdır ki, çok fazla ödev vermek, öğrencinin ödevleri başkasına yaptırmasına yol açabilir ve derslere olan ilgisini olumsuz etkileyebilir. Ödev yapılırken öğrencilerin büyüklerinden destek alması ile ödevin tamamen büyükler tarafından yapılması farklı süreçlerdir.


Evde destek alacak bir büyüğü veya ödevi tamamlamak için gerekli malzemesi olmayan öğrenciler de göz önünde bulundurularak, ödevlerin tüm öğrenciler tarafından yapılabilir nitelikte olması sağlanmalıdır. Aksi takdirde, sınıfın huzurunu bozan davranışların ortaya çıkması kaçınılmaz olacaktır.


Ödevlerin öğrencilere faydaları veya zararları ile ilgili birçok araştırma yapılmıştır. Ancak bu araştırmalar, ödev vermenin faydalı veya zararlı olduğuna dair kesin bir sonuca ulaştırmaz. Araştırma sonuçları, içinde bulunulan toplumun kültürüne, ödevlerin veriliş amacı ve kalitesine göre değişiklik gösterebilir. Genel kanı ise; dozunda verilen, etkili geri dönütler ile kontrol edilen, özellikle o gün işlenen konuyla ilgili tekrar amaçlı veya araştırma, yorumlama ve performansa dayalı ödevlerin olumlu olabileceği yönündedir.


7. Öğrencilere Sorumluluk Vermek

Davranış sorunları gösteren öğrencilere sınıfta sorumluluk vererek, kendilerini daha önemli hissetmelerini sağlayabilirsiniz. Örneğin, sınıf temsilciliği ya da grup liderliği gibi roller, öğrencinin davranışlarını olumlu yönde etkileyebilir. 

Tahta silmek, perdeleri açmak, ışıkları kapatmak v.b. görevler ile öğrencilerinizi mutlu edebilirsiniz. Burada da yine önemli olan bu görevlerin istikrarlı bir şekilde yaptırılması, öğrencinin en ufak hatasında görevinin elinden alınması gibi hatalara düşülmemesidir. Eğer bir görevi öğrencinin davranışını olumlu yönde geliştirmek için verdiyseniz onu, bu görevi yapması konusunda sonuna kadar desteklemelisiniz. 


8. Profesyonel Destek ve Velilerle İş Birliği

Bazı durumlarda, profesyonel destek almak gerekebilir.

Rehberlik Öğretmenleri: Davranış sorunlarının altında yatan psikolojik ya da biyolojik faktörlerin ele alınması için rehberlik öğretmenlerinden yardım alınabilir.

Velilerle İletişim: Velilerle etkili bir iletişim kurarak, evde ve okulda tutarlı bir yaklaşım benimsenmesi sağlanabilir.


Sınıf düzenini bozan öğrencilerle başa çıkmak, sabır ve tutarlılık gerektirir. Pozitif iletişim, açık kurallar, dijital araçlar ve profesyonel destek gibi yöntemlerle, bu süreci daha etkili hale getirebilirsiniz. Özellikle Siyosis gibi yenilikçi dijital uygulamalar, sınıf yönetimine entegre edildiğinde, öğrenci davranışlarını yönetmek ve olumlu alışkanlıklar kazandırmak çok daha kolay olacaktır. Siyosis’in sunduğu puanlama sistemi, sınıf marketi ve Alışkanlık Ormanı gibi özellikler, öğretmenlerin işini kolaylaştırırken, öğrencilerin de sürece aktif bir şekilde dahil olmasını sağlar. Bu sayede sınıf içinde daha düzenli, motivasyonu yüksek ve verimli bir öğrenme ortamı oluşturabilirsiniz.


Yukarıda yazılanları dikkatle okuyup uygulamaya geçer ve kararlı olursanız büyük oranda sınıf içindeki davranış sorunlarının önüne geçmiş olacaksınız. Aslında genel amacımız biz müdahale etmeden otokontrolü olan bir sınıf iklimi oluşturmak olmalıdır. Bu önerileri kullanarak kendinizi çok fazla yormadan pozitif bir sınıf kültürü oluşturmuş olacaksınız.

Ayrıca şundan emin olun; oluşan bu sınıf kültürü, öğrencilerin akademik başarılarına da mutlaka yansıyacaktır.


Faydalı olması dileklerimizle...